Rendement met taal

Op 12 april is er in Roosendaal een regionaal werkgeversbijeenkomst Rendement met Taal, wat levert investeren in taal op?

Guido Alderliesten, HR Consultant Polytech

Landelijk hebben zo’n 1,3 miljoen volwassenen in de leeftijd van 16-65 jaar moeite met lezen en/of schrijven. Dat is wat anders dan analfabetisme, een analfabeet kan niet lezen en schrijven.
In West-Brabant staat de teller op ongeveer 56.000 laaggeletterden; dat betekent 1 op de 9 volwassenen. Als je laaggeletterd bent heb je moeite met lezen, schrijven, spreken, rekenen en werken op de computer, dat zijn basisvaardigheden die je thuis en op het werk nodig hebt. Het lezen van bijsluiters van medicijnen, gebruiksaanwijzingen, het voorlezen van de kinderen en het begrijpen van veiligheidsinstructies wordt zo heel lastig.

Van die laaggeletterden heeft 2/3 gewoon Nederlands als moedertaal! Dat is moeilijk voor te stellen en betekent dat we ook allemaal mensen kennen die laaggeletterd zijn. Meer dan de helft van de laaggeletterden werkt, zo’n 57%.
Met name in de industrie en energie: 14%, bouw: 13% en zorg en welzijn: 10%.

Investeren in personeel voor kwaliteit en duurzame inzetbaarheid
Polytec in Roosendaal is leverancier van producten aan de automobielindustrie. Guido Alderliesten is daar HR Consultant en verantwoordelijk voor opleidingen. Hij vertelt: “voor kwaliteit is communicatie nodig. We hebben daarom geïnvesteerd in ons personeel”.

Communicatie nodig voor kwaliteit
In 2015 concludeerden Guido en collega’s dat communicatie in de brede zin van het woord steeds belangrijker wordt. “Wij koppelen dat aan kwaliteit. Kwaliteit begint bij medewerkers op de werkvloer. Zij moeten begrijpen wat ze doen en niet alleen uitvoeren wat ze aangeleerd krijgen. Dat was in het verleden misschien voldoende, maar we willen toe naar eigenaarschap. Je moet daarvoor werkinstructies, procedures en veiligheidsinstructies kunnen lezen maar ook korte rapportages schrijven. We merkten dat niet iedereen dat kon. We hebben daarom bij alle medewerkers een 0-meting afgenomen om hun taalvaardigheid te toetsen. Van de 125 werknemers haalden 62 werknemers het voor dit werk minimale niveau A2 niet. Daarvan had een groot deel een niet-Nederlandstalige achtergrond, maar er zaten ook enkele oorsprong Nederlandssprekenden bij. Daar waren we door verrast. Omdat ze goed kunnen spreken en ze met schrijven worden geholpen door collega’s, was dat probleem niet eerder aan de oppervlakte gekomen.”

Taaltraining op de werkvloer
Guido wil graag dat Polytec een ‘roltraporganisatie’ is, zoals hij het noemt. “Dat betekent elke keer een stapje omhoog. Daarom wilden we in deze 62 medewerkers investeren. Zij hebben taaltraining op de werkvloer gekregen. Daarvoor kregen we subsidie van Tel mee met Taal. Een groot deel van de groep heeft inderdaad een betere taalbeheersing bereikt. Helaas waren er nog 27 mensen die het niveau niet haalden. We blijven in deze mensen te investeren.”

Van cursist naar Taalambassadeur
“In de groep die het vereiste niveau heeft gehaald, zat de leidinggevende van ‘rework werkzaamheden’, de heer Mourabet. Gedurende het traject is hij heel enthousiast geworden. Hij is gevraagd ambassadeur te worden in Bergen op Zoom. Zo probeert hij organisaties te enthousiasmeren om ook aan de slag te gaan met laaggeletterdheid. Als werkgever geven we hem de mogelijkheden die rol op zich te nemen, zodat hij bijvoorbeeld kan deelnemen aan het stadspanel.”

Motivatie is soms lastig
Guido probeert collega’s nu te stimuleren het taaltraject een vervolg te geven. “We hebben gekeken naar de taal op de werkvloer. We willen die vereenvoudigen en meer met pictogrammen werken, maar beter is het als het taalniveau van mensen omhooggaat. We blijven dezelfde minimumeis (A2) stellen. We bespreken dit in functionerings- en beoordelingsgesprekken. We zeggen dan dat wij de eerste aanzet hebben gedaan en de mogelijkheid hebben geboden om op kosten van het bedrijf en onder werktijd dat niveau te verhogen, maar dat de verantwoordelijkheid nu bij hen zelf ligt. Die intrinsieke wil om te leren is er niet bij iedereen. Een aantal collega’s nemen het initiatief verder te gaan en gaan naar het Taalhuis voor advies. Ik denk dat dat is omdat mensen afwachten en denken het wel te redden. We blijven stimuleren en motiveren maar we kunnen mensen niet dwingen.”

Meer informatie?
Op 12 april is er in Roosendaal een regionaal werkgeversbijeenkomst Rendement met Taal, wat levert investeren in taal op? Save the date Rendement met Taal

Neem voor lokale vragen contact op met coördinator Dorine Mink van het Digi-Taalhuis in de gemeente Geertruidenberg 085- 7441052 digitaalhuis@theek5.nl of Stichting Lezen & Schrijven ernestine@lezenenschrijven.nl

Filmpje kijken?

Ervaringsdeskundige Toon vertelt hoe het was om laaggeletterd te zijn en welke smoesjes hij gebruikte.
“Nu ik beter kan lezen en schrijven, heb ik mijn eigen bedrijf.”

Polytec maakte een filmpje om andere bedrijven te laten zien dat het loont om te investeren in taal en daarbij gebruik te maken van de subsidiemogelijkheid.

Bron: Gemeente Geertruidenberg