De raad beslist……

Bij de openbare vergadering van een gemeenteraadscommissie maandag jl werd gevraagd hoe men om wilde gaan met eventuele bezwaren van burgers/belanghebbenden/ondernemers. Men antwoordde hierop resoluut: ‘De raad beslist’. De taak van de raad ligt echter toch wat genuanceerder dan deze uitspraak doet vermoeden.

Raadsleden vertegenwoordigen verschillende groepen uit de samenleving. Per inwoneraantal is de grootte van de gemeenteraad vastgesteld, zodat elk raadslid altijd een gelijk aantal inwoners vertegenwoordigd. In alles wat raadsleden doen moeten zij ‘feeling’ houden met hun achterban. Dit betekent niet dat zij niet voor de troepen uit mogen lopen. Wel dat zij burgers mogelijkheden moeten aanreiken mee te denken en mee te doen in de politiek.

De leden van de gemeenteraad zijn direct gekozen volksvertegenwoordigers en worden eens in de vier jaar gekozen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Een raadslid vertegenwoordigt mensen uit de gemeente en komt voor hun belangen op. De Gemeentewet geeft geen expliciete invulling aan de volksvertegenwoordigende taken en het is aan raad, fracties en raadsleden om hierin hun eigen weg te vinden. Sommige raadsleden vinden dat dit vooral de verantwoordelijkheid van het individuele raadslid of fractie moet blijven. Zij zien weinig heil in een gezamenlijk optrekken als gehele raad.

Gelet op hun taak zou het streven van de raad moeten zijn dat de afstand tot de politiek die burgers ervaren wordt verkleind. Hiervoor kunnen raadsleden instrumenten die al langer bestaan inzetten voor hun volksvertegenwoordigende taken. Met hoorzittingen kan een commissie van de gemeenteraad de opvattingen van maatschappelijke organisaties, direct betrokken burgers, professionals en onderzoekers horen over een belangrijk beleidsonderwerp. Ook het burgerinitiatief heeft al bij veel gemeenteraden haar intrede gedaan. Dit middel biedt burgers de mogelijkheid onderwerpen op de agenda van de raad krijgen. Verder is in diverse gemeenten ervaring opgedaan met een referendum.

Voor raadsleden zijn contacten met burgers en maatschappelijke organisaties nodig om zicht te krijgen en te houden op belangrijke ontwikkelingen, om problemen te signaleren, inspiratie op te doen over wensen en ideeën, of te horen wat inwoners van beleidsvoornemens vinden. Ook kan het maatschappelijk middenveld een rol spelen in het bereiken van politieke doeleinden. Op verschillende manieren kan georganiseerd contact met dit middenveld worden onderhouden. Zoals: een raadsledenspreekuur, waarbij burgers de mogelijkheid hebben om met een delegatie van de gemeenteraad te spreken over onderwerpen die zij belangrijk vinden. Een wijkbezoek of een buurtschouw zijn eveneens manieren om te weten te komen wat er in een bepaalde wijk leeft.