Stille kracht als succesfactor familiebedrijf

Familiebedrijven kenmerken zich door een stille kracht die onmisbaar is voor het voortbestaan op lange termijn. Die stelling betrekken Roberto Flören, hoogleraar aan Nyenrode Universiteit, en Stefan Jansen, verbonden aan Berk Accountants, in De stille kracht van het familiebedrijf, een boek dat zij vrijdag presenteren op de Dag van het Familiebedrijf. Stille kracht komt ‘enigszins zweverig’ over, geven de auteurs direct toe, maar ze zijn overtuigd van de betekenis ervan voor het zakelijke succes.

Een belangrijk facet is de toewijding van de ondernemer en zijn familie. Hij is bereid stevige risico’s te nemen om de continuïteit van het bedrijf te verzekeren. Zonodig worden het privévermogen en de goede naam van de familie op het spel gezet. Uit de historie van de twaalf oudste familiebedrijven van Nederland blijkt dat de families zonodig het totale vermogen in de onderneming steken, waar eigenaren van niet-familiebedrijven waarschijnlijk eerder hadden gekozen voor verkoop of liquidatie.

Het belang van continuïteit en overdracht werkt door in de relatie met het personeel. Waar in het algemeen de dienstverbanden korter worden, blijven werknemers in familievennootschappen vaak tientallen jaren zitten. Die loyaliteit is volgens de onderzoekers goed te verklaren: door de grote inzet en bereikbaarheid van de ondernemer heeft deze een voorbeeldfunctie waaraan werknemers zich spiegelen. De bedrijfscultuur en de arbeidsethos worden hiermee in stand gehouden.

De ondernemers kijken nadrukkelijk verder dan het eigen bedrijf. Velen dienen het algemeen belang met bestuursfuncties in non-profitorganisaties. Privégeld wordt gebruikt voor initiatieven met maatschappelijke betekenis. Ze blijven het liefst op de achtergrond en hebben niet de drang de familienaam aan de projecten te verbinden, zeggen de auteurs. Waar het uiteindelijk om gaat is waardecreactie op de lange termijn, een begrip dat ruim moet worden uitgelegd. Niet alleen financiële waardecreatie telt, maar ook ecologische en sociale waardecreatie. Dit leidt in de visie van de schrijvers tot bedrijven die niet ongebreideld het eigenbelang op de korte termijn najagen.