Waarom het aantal faillissementen daalt

Zelfs onze minister van Financiën liet zich onlangs ontvallen dat de crisis voorbij is. Je hoort het ook overal om je heen: ‘Het gaat weer goed met de economie, het aantal faillissementen stijgt niet meer.’ Maar, wat is de feitelijke relatie tussen de economische omstandigheden en het aantal faillissementen?

Zwakkere ondernemers
De afgelopen jaren steeg het aantal faillissementen scherp. Waarom? Omdat zwakkere ondernemers het hoofd niet boven water wisten te houden. Inmiddels is de stijging afgezwakt. Waarom? Omdat de zwakkere ondernemers het economisch tij mee hebben. Wat ik bedoel is dit: failliet gaan heeft slechts in beperkte mate met een verslechterende economie te maken. Goed ondernemerschap vereist aanpassen en nog eens aanpassen. Net zo lang totdat de economische curves weer omhoog krullen. Als een crisis heel lang duurt, teren bedrijven natuurlijk wel op hun reserves in maar zelfs dan zijn er andere ’nooduitgangen’. Ondernemerskwaliteiten blijven een beslissende rol spelen, juist in crisistijd.

Schaamlap
Nogal wat ondernemers zijn dit niet met me eens. Vreemd, vind ik, maar vanuit menselijk oogpunt begrijp ik hen wel. ‘Waarom kijk je naar de splinter in het oog van je broeder, terwijl je de balk in je eigen oog niet opmerkt?’ vroeg Matteüs zich al af in het Nieuwe Testament. Een economische crisis is een schaamlap waar zwakkere ondernemers grif gebruik van maken. Ik herinner mij nog dat, toen de crisis uitbrak, in september 2008, een grote ondernemer in een interview opmerkte dat zijn faillissement ‘uiteraard’ het gevolg was van de crisis. Hoewel een bankroet mij zelden vrolijk stemt, had ik nu moeite mijn lachen in te houden: één maand na het uitbreken van de crisis al failliet? Sorry, maar dan is er toch echt iets anders aan de hand. Een ondernemer gaat niet failliet in een normale economische golfbeweging, en eind 2008 had het er nog alle schijn van dat we, weliswaar met grote snelheid, een cyclische dip ingleden. In dezelfde periode hoorde ik een drukker verklaren dat de crisis debet was aan zijn faillissement. Hij voegde er aan toe dat ‘al zes jaar met verliezen kampte’ maar de economische omstandigheden hadden zijn bedrijf het nekschot gegeven.

Noodzakelijke maatregelen
Onzin natuurlijk. Deze ondernemers hadden het excuus van de crisis nooit mogen gebruiken. Gedurende die normale golfbewegingen, waarbij het circa vijf jaar economisch prima gaat waarna er een wat mindere tijd volgt, moet een ondernemer behendig navigeren zodat hij op koers blijft. Assortiment aanpassen, personeelsbestand verkleinen, hij moet alle noodzakelijke maatregelen nemen om te voorkomen dat de curator aanbelt. Ondernemers die snel inspelen op veranderingen, ondernemers met reserves, kunnen zo de crisis weerstaan. Dát is goed ondernemerschap. Stellen dat externe oorzaken de schuld zijn van jouw faillissement, hoort daar natuurlijk niet bij. Wees dan een echte ondernemer en durf te zeggen dat je het slecht hebt gedaan.